اولین های سینمای ایران

اولین های سینمای ایران را بشناسید

اولین های سینمای ایران جز برجسته ترین و ماندگارترین افراد و رویدادهای تاریخ صنعت سینمای ایران هستند. جا دارد قبل از هر نقد و بررسی این صنعت در ایران، با اولین های سینمای ایران آشنا شویم.

در ادامه اولین های سینمای ایران را به شما معرفی می کنیم.

اولین سالن سینما در تبریز تاسیس شد. سینما «سولی» را کاتولیک ها زمستان ۱۲۷۹ در تبریز راه اندازی کردند. این سینما صد نفر ظرفیت داشت و روزی یک بار فیلم نمایش می داد.

اولین سینمای تهران هم سینما گراند هتل در خیابان لاله زار بودو در سال ۱۳۰۵ راه اندازی شد.

اولین فیلم صامت ایرانی آبی و رابی، به کارگردانی اوانس اوگانیانس در سال  ۱۳۰۹ ساخته شد

یک فیلم سیاه و سفید و صامت بود؛ که تهیه کنندگی فیلم را ساکوار لیذره برعهده گرفت و فیلم بردار آن خان بابا خان معتضدی بود. داستان فیلم ماجراهای کمدی ۲ مرد کوتاه و بلند  را روایت می کرد که براساس فیلم «پات پاته شون» دانمارکی ساخته شده بود. آبی و رابی ۵۶۰ تومان هزینه ساخت داشت و هفت هزار تومان نصیب تهیه کننده اش کرد. اولین اکران جمعه ۱۲ دی ۱۳۰۹، ساعت دو بعد از ظهر در سینما مایاک بود.

اولین فیلم ناطق ایرانی دختر لر،  در سال ۱۳۱۲ ساخته و نمایش داده شد.

این فیلم محصول استودیو امپریال فیلم بمبئی به تهیه کنندگی اردشیر ایرانی و فیلمنامه و کارگردانی عبدالحسین سپنتا بود. در این فیلم روح انگیز کرمانی (سامی نژاد) و خود عبدالحسین سپنتا نقش های اصلی را بازی می کردند. فیلم سیاه و سفید است. داستان جعفر و گلنار را روایت می کند که به دنبال علاقه ای که به هم پیدا می کنند. باعث از بین رفتن بدی ها و جرم های مردم یک منطقه می شوند. تهیه این فیلم که در هند فیلمبرداری شده و هفت ماه طول کشید و اولین اکرانش دی ۱۳۱۲ در سینماهای مایاک و سپه بود.

اولین هنرپیشه زن ایرانی صدیقه سامی نژاد، بازیگر دختر لر بود. او در سال ۱۲۵۹ در بم متولد شد. در سال ۱۳۰۸ به همراه همسرش دماوندی که در استودیو امپریال فیلم بمبئی کار می کرد، به مدت ۱۸ سال به هند مهاجرت کرد و دوباره به ایران برگشت.

نام هنری سامی نژاد روح انگیز بود وی بعد از فیلم دختر لر، که با استقبال مردم مواجه شد، در فیلم شیرین و فرهاد سپنتا هم بازی کرد. شغل اصلی خانم بازیکر پرستاری بود. ظاهرا خانواده اش به خاطر بازی در سینما به شدت از او انتقاد کردند و به خاطر همین خاطر از جانب خانواده طرد گردید.

اولین بازیگر مرد تاریخ سینمای ایران عبدالحسین سپنتا با بازی در فیلم «دختر لر» بود.

سپنتا که ۸۰ سال عمر کرد، نقش مهمی در شکل گیری سینمای ایران دارد. از ۹ فیلم دوره اول فیلم سازی در ایران در سال های ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۵ پنج فیلم را او ساخته و خودش هم در آنها بازی کرد.

اولین کارگردان سینمای ایران کارگردان فیلم آبی و رابی  اوانس اوگانیانس است.

نام اولین های سینمای ایران با نام اوگانیانس گره خورده است او زمان ساخت فیلم ۲۹ سال داشت . در اصلیت وی اختلاف است برخی وی را متولد عشق آباد ترکمنستان و برخی مشهدی می دانند. او را به نام اوانس اوهانیان هم می شناسند. او رشته تجارت را در تاشکند، حقوق را در عشق آباد و سینما را در مسکو گذرانده بود و سال ۱۳۰۸ همراه دخترش زما  به ایران مهاجرت کرد. زما چندی بعد  فیلم حاجی آقا آکتور سینما را بازی نمود.

اولین مدرسه سینمایی در ایران در سال ۱۳۰۹ به نام مدرسه آرتیستی سینما را اوانس اوگانیانس در تهران تاسیس کرد.

اوانس اوگانیانس در سال ۱۳۱۱استودیو پرس فیلم را تاسیس کرد. دومین فیلم او، حاجی آقا فاکتور سینما نفروخت و  باعث شد او برای گسترش کارهایش دچار مشکل شود. بعد از این چند سال به هند رفت و سال ۱۳۲۶ در بازگشت به ایران تصمیم گرفت برای آموزش سینما به زن ها و خردسالان کلاس تشکیل بدهد که هیچ وقت موفق نشد.

در سال ۱۳۳۳ هم تصمیم گرفت دوباره فیلم بسازد اما باز هم ناکام ماند. فیلم سوار سفید او  ناتمام ماند. در سال ۱۳۳۸ هم فیلم نامه ای نوشت با عنوان کودتای ۱۲۹۹ که نتوانست آن را تبدیل به فیلم کند. دو سال بعد، یعنی سال ۱۳۴۰ در تهران درگذشت و او را در قبرستان ارامنه تهران به خاک سپردند.

اولین کارگردان زن ایرانی شهلا ریاحی، فیلم مرجان در سال  ۱۳۳۵ ساخت.

یکی از اولین های سینمای ایران که ماندگار شد شهلا ریاحی است نام اصلی وی قدرت‌الزمان وفادوست است او متولد ۱۷ بهمن ۱۳۰۵ در تهران می باشد.

این بازیگر توانا تحصیلات خود را تا سیکل ادامه داد و در سن ۱۷ سالگی بنا به خواست و راهنمایی همسرش اسماعیل ریاحی که خود از شیفتگان تئاتر بود به صحنه (تئاتر تهران) راه یافت و برای اولین بار معزالدیوان فکری در نمایشنامه‌ای به نام سیاست هارون‌الرشید نقش اول دختر نمایش را به او داد. او با کار سوم و چهارم در دنیای محدود تئاتر آن زمان به عنوان بازیگری محبوب و سرشناس مورد توجه قرار گرفت. شهلا ریاحی سینمای حرفه‌ای را سال ۱۳۳۰ با فیلم «خواب‌های طلایی» به کارگردانی معزالدیوان فکری تجربه کرد.

این بانوی ایرانی بیش از ۳۰ اثر تئاتر و ۷۱ کار سینمایی را در کارنامه خود دارد همچنین قبل و بهد از انقلاب در تلویزیون حضور فعال داشته است.

اولین فیلم دوبله فارسی دختر فراری، اسماعیل کوشان درسال  ۱۳۲۵

اولین فیلمبردار ایرانی میرزا ابراهیم خان عکاس باشی ۱۲۷۹

اولین فیلم رنگی ایرانی به نام گرداب بود که در سال ۱۳۳۲ به نمایش در آمد.

فیلم گرداب در قطع ۱۶ میلی متری به کارگردانی و نویسندگی حسن خردمند و بازیگری ناصر ملک مطیعی روی پرده رفت. تهیه کننده فیلم گرداب هوشنگ محبوبیان در شرکت پارس فیلم بود. این فیلم با دوربین اوریکون فیلم برداری و برای رنگی شدن به آمریکا فرستاده شد.

اولین کتاب سینمایی درواقع فیلمنامه ی شاه ایران و بانوی ارمن نوشته ذبیح الله بهروز در سال ۱۳۱۰ منتشر شد.

امیتاز اولین ماهنامه سینمایی، سینما و نمایشات اوایل سال ۱۳۰۸ به نام علی وکیلی صادر شد اما اولین شماره سینما و نمایشات به مدیریت و سردبیری اسحاق زنجانی در ۴۸ صفحه  در مرداد ۱۳۰۹ انتشار پیدا کرد.

قدیمی‌ترین مجله سینمایی ایرانی ماهنامه سینمایی فیلم از ۱۳۶۱ تا به امروز منتشر می شود.

اولین فیلم دفاع مقدس فیلم مرز به کارگردانی جمشید حیدری پس از شروع جنگ تحمیلی ایران و عراق ساخته شد. ماجرای فیلم مربوط به مقاومت اهالی یک روستا به رهبری یک استوار ارتش در مقابل ارتش متجاوز عراق است. این فیلم سال ۱۳۶۰ روی پرده رفت.

اولین جشنواره فیلم های ایران با عنوان گلریزان از ۲۲ تا ۲۸ اسفند ۱۳۳۳ در سینما متروپل برگزار شد.

در این جشنواره فیلم پایان رنج ها به عنوان بهترین فیلم، ساموئل خاچیکیان برای فیلم چهارراه حوادث به عنوان بهترین کارگردان، آرمان برای همین فیلم و هوشنگ بهشتی برای فیلم مهتاب خونین به عنوان بهترین بازیگران مرد و مهین دیهیم و منیر تسلیمی به ترتیب برای بازی در فیلم های پایان رنج ها و مهتاب خونین به عنوان بهترین بازیگران زن جشنواره انتخاب شدند.

اولین جایزه اسکار در سال ۱۳۹۱ (۲۰۱۲) بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان برای فیلم جدایی نادر از سیمین که عنوان اولین های سینمای ایران در کسب اسکار را بدست آورد.

اولین موسیقی فیلم را اسفندیار منفردزاده برای فیلم قیصر به کارگردانی مسعود کیمیایی در سال ۱۳۴۸ساخت.

تا قبل از فیلم «قیصر» موسیقی متن در فیلم ها جایگاهی نداشت و معمولا موسیقی های آماده را روی فیلم ها مونتاژ می کردند اما اسفندیار منفردزاده برای فیلم مسعود کیمیایی موسیقی متن ساخت. موسیقی محبوبی که بعدها در قالب کاست به بازار آمد و فروش خوبی هم داشت.

اولین آنونس سینمای ایران را ساموئل خاچیکیان در سال ۱۳۳۳ برای فیلم دختری از شیراز ساخت.

خاچیکیان به خاطر علاقه اش به سینمای اکشن، آنونس این فیلم را طوری ساخت که برای مخاطبان آن سال ها، جذاب و پرتحرک به نظر برسد. هر چند فیلم دختری از شیراز اصلا فیلم پرتحرکی از آب درنیامد!

همه چی به اولین های سینمای ایران محدود نمی شود مشهورترین گریمور سینما ایران عبدا… اسکندی است.

گریم سینما و تلویزیون ایران با نام این استاد گره خورده است. وی در ۲۷ سالگی وارد دنیای گریم شد و طراحی گریم بیشتر از ۱۶۰ فیلم و سریال را انجام داده که خیلی هایشان در تاریخ سینما و تلویزیون ایران، ماندگار شدند. کارهایی مثل مادر، هامون، دستفروش، دل شدگان، آدم برفی، روز واقعه و سریال هایی مثل امام علی، مختارنامه، دایی جان ناپلئون، هزاردستان و… اسکندری، ۵ سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر را کسب نموده است.

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *